Hutspot is misschien wel de oudste Nederlandse stamppot. Het gerecht staat symbool voor het Leidse ontzet in 1574, toen een jongen een pan hutspot vond in het verlaten Spaanse legerkamp. Of dat verhaal klopt weten we niet, maar hutspot eten we in Nederland nog steeds.

De basis is simpel: aardappelen, wortelen en uien, samen gekookt en gestampt. Van zichzelf is het al bijna plantaardig - alleen de boter hoef je te vervangen.

Verhoudingen

Een traditionele verhouding is ongeveer 2 delen aardappelen op 1 deel wortelen en 1 deel uien. Je kunt gerust wat meer wortelen gebruiken voor extra zoetheid, of meer uien voor een uitgesproken smaak.

Welke wortelen?

Winterwortelen (die dikke oranje knollen) geven de beste smaak en kleur. Bospeen werkt ook, maar geeft een minder intense oranje kleur. Vermijd babyworteltjes - die zijn te zoet en waterig.

In plaats van klapstuk

Traditioneel serveer je hutspot met klapstuk (gestoofd rundvlees). Plantaardige alternatieven:

Vegan gehaktballen - Koop ze kant-en-klaar of maak ze zelf
Gebakken tempeh - In blokjes gesneden en krokant gebakken
Oesterzwammen - Geplukt in slierten en gebakken met sojasaus
Gewoon zonder - Hutspot is voedzaam genoeg als maaltijd op zich

Tips

Samen koken: Kook alles in dezelfde pan. De smaken mengen zo beter en het bespaart afwas.
Winterwortelen: Deze hebben meer smaak dan gewone wortelen. Ze zijn te herkennen aan hun grotere formaat.
Niet te glad: Hutspot hoort grof gestampt te zijn. Een paar stukjes wortel of ui mogen best zichtbaar blijven.
3 oktober: In Leiden eet men traditioneel hutspot op 3 oktober, tijdens de viering van het Leidse ontzet.

Serveren

Naast de vleesvervangers hierboven kun je erbij serveren:

Vegan jus
Mosterd
Zure augurken of piccalilly
Een simpele groene salade

Bewaren

Hutspot blijft 3-4 dagen goed in de koelkast en is prima in te vriezen. Bij opwarmen even een scheut melk toevoegen - de stamppot droogt een beetje uit in de koelkast.

Bereidingswijze

Schil de aardappelen en snijd in blokken van 3 cm. Schil de wortelen en snijd in plakken van 1 cm. Snijd de uien in grove stukken.
Doe aardappelen, wortelen en uien samen in een grote pan. Voeg genoeg water toe om alles net onder te zetten en voeg een flinke snuf zout toe. Breng aan de kook.
Kook 25-30 minuten op middelhoog vuur tot alle groenten zacht zijn. De wortelen moeten makkelijk uit elkaar vallen als je erin prikt.
Giet het kookvocht af maar vang een kopje op. Dit kun je gebruiken als de hutspot te droog is.
Stamp alles met een pureestamper tot een grove puree. De oranje kleur van de wortelen vermengt met de aardappelen - dat hoort zo.
Roer de plantaardige boter en een scheut melk door de hutspot. Breng op smaak met zout, peper en een snufje nootmuskaat. Voeg kookvocht toe als het te droog is.

Vegan hutspot